Shtegu i Dyerve të Vjetra

Famija Bilali

1931 Racionalist italian me elemente të arkitekturës tregtare urbane Familja Bilali
Familja Bilali

Familja Bilali, ishte me origjinë nga Ulqini i Malit të Zi. Pasi jetoi në Shkodër për disa muaj, ai u vendos në përfundimisht në Durrës, dhe këtu tre vëllezërit e familjes ndërtuan pronën e tyre.

Të njohur si tregtarë me spedicionin detar të motovelierave, ata mbanin krenarisht flamurin shqiptar në linjat me Jugosllavinë.

Banesa e ndërtuar vitin 1931, funksiononte edhe si mjedis tregtar në katin e parë, ndërsa katet e dyta ishin projektuar për banim.

Periudha e errët e komunizmit dhe Partia e Punës i largoi pronarët e saj nga shtëpia dhe i persekutoi.

Karakteristikat Arkitekturore

  • Fasada me ndikime racionaliste italiane, simetrike dhe e thjeshtë në dekorim
  • Dritare vertikale dhe ndarje të rregullta që theksojnë funksionin tregtar të katit përdhes
  • Dyer druri masiv me korniza guri në hyrje
  • Ballkone me hekur të rrahur në katet e sipërme
  • Struktura origjinale e ndërtuar me tullë të pjekur dhe llaç tradicional

Rëndësia Kulturore

Banesa e Familjes Bilali përfaqëson periudhën e zhvillimit tregtar dhe detar të Durrësit në vitet ’30, kur qyteti po ndërthurte ndikimet italiane dhe shqiptare në arkitekturë dhe ekonomi.
Ajo është një dëshmi e jetës qytetare, krenarisë kombëtare dhe tragjedisë familjare që pasoi me shtetëzimet gjatë regjimit komunist.
Sot kjo ndërtesë mbetet një simbol historik i identitetit tregtar dhe qytetar të Durrësit.

Historia e Derës

Familja Bilali, me rrënjë nga Ulqini, pasi kishte qëndruar për një periudhë të shkurtër në Shkodër, u vendos përfundimisht në Durrës, ku tre vëllezërit ndërtuan pronën e tyre në vitin 1931.

Të njohur si tregtarë dhe pronarë të një spedicioni detar me motoveliere, ata udhëtonin rregullisht në linjat detare me Jugosllavinë, duke mbajtur flamurin shqiptar si simbol i krenarisë kombëtare.

Ndërtesa ishte konceptuar me funksion të dyfishtë:

Kati i parë shërbente si hapësirë tregtare dhe zyrë për aktivitetet e tyre detare,

ndërsa katet e sipërme ishin ndërtuar për banim familjar.

Pas Luftës së Dytë Botërore, me ardhjen e sistemit komunist, prona u shtetëzua dhe familja u largua me dhunë nga banesa, duke u përballur me persekutim politik për shkak të prejardhjes dhe veprimtarisë së tyre tregtare.